وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ
و دمیده شود در صور پس بمیرند هر که درذآسمانها است و هر که در زمین است مگر آنکه اللّه تعالٰی خواهد بقای ایشان را باز دمیده شود در آن بار دیگر پس در آنوقت ایشان ایستادگانند مینگرند -
در این تخویف اخروی است و در این به همراه پیش حال فناء عالم را ذکر میکند - (فَصَعِقَ) صعق به معنی مرگ است یا به معنی بیهوشی است در اینجا به معنی اول پسندیده است - (إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ) در این بسیار اقوال است قول قتادة این است که مصداق او به اللّه تعالٰی معلوم است برای ما معلوم نیست ، قول دوم مشهور این است که مراد از آن کسی است که اللّه تعالٰی برای فنا نیافریده است مانند حور و غلمان جنت و مارها و گژدم های جهنم، قول سوم ملائک مراد است که ایشان وفات نمی شوند ، قول چهارم این است که مراد آن مردمانی اند که از پیش مرده اند و فصعق را از سببی ذکر کرد که در این وقت سبب مرگ آن هیبت قیامت میباشد - و از این آیت صراحتاً معلوم شد که صور دوبار دمیده میشود اول برای فنا و به آن فزع نیز گفته میشود مانند در سوره نمل (۸۷) و به آن صعق نیز گفته میشود و دوم برای بعث بعدالموت است -