يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرَادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
ائ نبی هرآئينه ما حلال گردانیدیم برای تو آن زنان ترا که داده ای مهرهای ایشانرا و آن کنیزهای که مالک شده ایشانرا دست راست تو از آن زنانی که مهربانی کرده اللّه تعالٰی بر تو (از مال کافران) و دختران عم ترا و دختران عمه های ترا و دختران مامای ترا و دختران خاله های ترا آنهای که هجرت کرده اند با تو و زن مومنه را اگر ببخشد نفس خود را برای نبی صل اللّه وعلیه وسلم اگر بخواهد نبی که نکاح کند او را (این) صرف برای تست نیست برای مومنان دیگر هرآئينه ما میدانیم بر آنچه فرض کردیم بر ایشان در حق زنان ایشان و در آن کنیزان که مالک است دست راست ایشان تا نباشد بر تو تنگی و هست اللّه تعالٰی آمرزنده مهربان -
این خطاب برای نبی صل اللّه وعلیه وسلم برای وسعت منکوحات و کنیزان است تا برای رساندن برای او سهولت بیاید در این آیت چهار نوع ذکر کرده است نوع اول آن زنان که نبی صل اللّه وعلیه وسلم با ایشان در عوض مهر نکاح میکند یا کرده است - نوع دوم آنکه در مال غنیمت حاصل شده باشد و باز آزاد کرده باشد و با آن نکاح کرده باشد یا بغیر آزاد کردن و نکاح کردن مانند کنیز از آن فایده می گیرد مانند صفیه ، جویریه ، ریحانه رضی اللّه تعالٰی عنهما ـ نوع سوم اقارب از جانب پدر یعنی دختران کاکا یا عمه و اقارب از جانب مادر یعنی دختران ماما یا خاله مراد از اول قریشیه اند و مراد از دوم قبیله بنو زهره اند و هجرت را از سببی شرط گردانیده است که بغیر از هجرت ایمان ناقص میباشد و برای پیغمبر دارای ایمان کامل لازم است - نوع چهارم زنانی که نفس خود را برای نبی صل اللّه وعلیه وسلم بدون مهر و بدون ولی ببخشند (خَالِصَةً لَكَ) یعنی حلال شدن زنان در این چهارنوع به نبی صل اللّه وعلیه وسلم خاص است (مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ) یعنی برای دیگر مومنان زنان بیشتر از چهار جایز نیست و همچنین بغیر از مهر و ولی با هیچ زنی برای ایشان جایز نیست (فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ) در باره ازواج بالای مومنان مهر و شاهدان نکاح و ولی نکاح فرض است و در باره کنیز نفقه فرض است (لِكَيْلَا يَكُونَ) این حکمت کثرت زوجات نبی صل اللّه وعلیه وسلم است یعنی به زیاده بودن همسران با بسیار خانواده ها مصاهرت (خسر خیل) پیدا میشود پس تبلبغ دین آسان میگردد دیگر اینکه این زنان در میان زنان عام علم دین می دهند بطور خاص در آن مسائلی که زنان بیگانه از مردان پرسان نمی توانند -