و اعلان کن در میان مردم برای حج که بیایند پیش تو پیاده و سوار بر هر سواری تیز رفتار که می آیند از هر راه دور -

بعد از اعلان توحید اعلان حج است - در این ترتیب اشاره است که برای حاجی پیش از حج ترک کردن شرک ضروری است و همچنین اشاره است که حج عبادتی است که در آن تعلیم عملی توحید است از سببی که در این سفر کردن به خانه اللّه تعالٰی به نیت عبادت و طواف کردن است و چهارپایان را به نام اللّه تعالٰی نذر کردن و به نام او ذبح کردن است و این همه اعمال توحید است (ضَامِرٍ) آن جانور سواری که دارای جسم لاغر میباشد که در رفتار کردن خسته نمی شود - یا آن اند که از جهت بسیار سفر کردن نحیف و لاغر شده باشند در این ذکر دریاب را نکرده است زیرا دریاب متصل به مکه نیست پس اگر در دریاب بیاید باز هم در خشکه الی بیت اللّه میرود (فَجٍّ) در بین کوه ها به راه کشاده گفته میشود و به شهر مکه هر راه همین گونه است -