روزی که بایستند روح و ملائک صف بسته سخن گفته نتوانند مگر آنکه اذن (اجازت) کرده باشد او را ذات رحمٰن و گفته باشد سخن حق -

(الرُّوحُ) در این قرطبی هشت اقوال نقل کرده است (۱) ارواح بنی آدم ، (روح) اسم جنس است مراد از آن جمع است (۲) جبرئيل علیه السلام که به آن روح القدس و روح الامین نیز گفته شده است - (۳) یک ملک است که از سبب بسیار بزرگ بودن او در صف مستقل است (۴) تمام بنو آدم مراد است (۵) این لشکر مستقل است از لشکرهای اللّه تعالٰی غیر از ملائک (۶) قرآن مراد است مانند که در سوره شوریٰ (۵۲) است (۷) اشراف ملائک (۸) مخلوق مستقل است به شکل بنوآدم لیکن غیر از آن است - ابن جریر در این توقف کرده است و ابن کثیر قول چهارم را پسندیده است و اکثر مفسرین قول دوم را پسندیده است (لَا يَتَكَلَّمُونَ) در اینجا شفاعت کردن برای دیگری است و در لایملکون منه خطابا عام مراد بود یا برای نفس خود سخن گفتن مراد بود و مانند این در سوره هود (۱۰۵) نیز گذشته است و در حدیث آمده است که سخن گفته نمیتواند هیچ کسی بغیر از رسولان (وَقَالَ صَوَابًا) مراد از این سخن حق گفتن است پس سخن توحید گفتن در دنیا و صرف شفاعت کردن برای مومن در آخرت این در صواب داخل است -