قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ
بگو اوست آن ذاتی که بیافرید شمارا و ساخته است برای شما گوشها و چشهما و دلها بسیار اندکی شکر میکنید شما -
این دلیل عقلی دعوه سوره به ذکر برکات انفسیه (انسانیه) است (أَنْشَأَكُمْ) در این لفظ اشاره به آفریدن انسان به اطوار مختلفه است (نطفه ، علقه ، مضغه ، عظام ، نفخ روح) از سببی که معنی انشاء زیادت کردن آهسته آهسته است (وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ) این سه نعمت را خاص ذکر کرد از سببی که این اسباب حاصل کردن علم و دانش است باز علم محسوسات مقدم بر معقولات است از این سبب سمع و بصر را از افئِده پیش ذکر کرد (قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ) این زجر بر شرک کردن است زیرا ناشکری بزرگ استعمال جسم و این حواس است در تعظیم غیراللّه -