اَلتَّحْرِیْم ۵

در این تنبیه و تحذیر به همسران نبی صل اللّه وعلیه وسلم است به تطلیق و تبدیل وقتیکه ایشان توبه نکنند و تظاهر میکنند - لیکن ایشان توبه کرده اند و تظاهر را ترک کردند پس نبی صل اللّه وعلیه وسلم ایشان را طلاق نداده است و روایت طلاق حفصه رضی اللّه عنها ثابت نیست (عَسَى رَبُّهُ) عسیٰ از جانب اللّه تعالٰی برای وجوب میباشد لیکن در آنوقت که تعلیق نباشد و اینجا به شرط معلق کرده است شرط این است که (إِنْ طَلَّقَكُنَّ) لیکن نبی صل اللّه وعلیه وسلم طلاق نداده است (أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا) بر زنان تطلیق مصیبت کلان میباشد و بعد از طلاق زن دیگری را در عوض نکاح کردن البته بسیار زیاد مصیبت و اندوه میباشد از این سبب این هر دو (تطلیق و ابدال) را ذکر کرد (خَيْرًا مِنْكُنَّ) (سوال) این دلالت میکند که از زنان نبی صل اللّه وعلیه وسلم دیگر رنان بهتر است؟ جواب: این دلالت نیست از سببی که ابدال زن بهتر به طریقه فرض (تقدیر) است نه با طریقه وقوع یعنی اگر بالفرض ازواج نبی صل اللّه وعلیه وسلم تظاهر میکنند و عصیان میکنند پس ضرور زنان با صفات بعدی از ایشان بهتر خواهند بود لیکن توبه کردند و تظاهر را با نبی صل اللّه وعلیه وسلم ترک کردند و صفات بعدی همه در او موجود بودند پس معلوم شد زنان دیگر بهتر از ایشان موجود نیست - و دلیل دیگر است که اگر از ازواج مطهرات نبی صل اللّه وعلیه وسلم دیگر زنان بهتر میبود پس لازم میشود که اللّه تعالٰی نبی خود را تا مرگ با زنان ناقص (که بهتر نیستند) نگهداشت و از صفت اولیٰ و اعلیٰ او را محروم کرد و این سخن باطل است پس به یقین معلوم شد که ازواج نبی صل اللّه وعلیه وسلم از همه زنان بهتر اند (مُسْلِمَاتٍ ) شش صفت کمال عبدیت در انسان است اگر مرد باشد یا زن باشد - مُسْلِمَاتٍ ، اسلام که از ایمان پیش ذکر شود در این اخلاص به همراه انقیاد کامل مراد میباشد و اخلاص شرط برای تصدیق است از این سبب وصف اسلام را بر ایمان مقدم ذکر کرد (سَائِحَاتٍ) سیاحت در اصل سیر در زمین است و مفسرین سه معانی آنرا ذکر کرده اند روزه گیرندگان ، هجرت کنندگان ، گشت کنندگان برای طاعت -