اگر توبه کنید بسوی اللّه تعالٰی پس هرآئينه ساخته شده دلهای شما (برای توبه) پس اگر گروه میسازید در مخالف او پس هرآئينه اللّه تعالٰی اوست مولا او و جبرئیل علیه السلام و مومنان نیکو و دیگر همه ملائک گروه کنندگان او اند -

در این آیت ترغیب به توبه است (فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا) صغت از صوغ است به مایل شدن و ساختن گفته میشود اگر به طریقه خوب باشد یا به طریقه بد باشد و زیغ همیشه در طریقه بد استعمال میگردد لذا مراد این است که دل شما به طرف توبه مایل است و برای توبه ساخته شده است (قُلُوبُكُمَا) قانون عربیت این است که تثنیه را برای تثنیه دیگر در مضاف کردن ثقل میداند پس از تثنیه اول جمع میسازد این افصح کلام است و افراد نیز با فصاحت جائز است و تثنیه آوردن صرف جواز دارد - و خطاب در ضمیر کما به عایشه و حفصه رضی اللّه عنهما است چنانچه در حدیث ابن عباس رضی اللّه عنهما امام بخاری نقل کرده است (وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ) تظاهر کمر بستن یکدیگر و مدد کردن است (وَجِبْرِيلُ) بهتر این است که این مبتداء است و مابعد بر این عطف است و ظهیر خبر آن است و آن جنس به معنی جمع است و مفرد را از این سبب ذکر کرد که در میان ایشان اتحاد و اتفاق کامل است گویا که یکی اند (صَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ) صالح اسم جنس است همه مؤمنان سابقین و بعدی همه در آن داخل اند که آنها اکرام رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم را میکنند و بر او درود میگویند و پیروی سنت او را میکنند -