بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
وَالذَّارِيَاتِ ذَرْوًا
قسم به باد های پراگنده کننده به پراگنده کردنی -
ربط: این سوره با پیش این است که در این ترقی از پیش است به بسیار وجوه اول اینکه آنجا کذاک الخروج ذکر کرده بود اینجا انما توعدون لصادق است و این ترقی در دعوت بعث بعدالموت است - وجه دوم در آن سوره بود سبح بحمد ربک و در این سوره ففرو الی اللّه است این ترقی در دعوت توحید است ، وجه سوم آنجا خلق انسان را ذکر کرده است و در اینجا حکمت خلق انسانها ذکر است - وجه چهارم، در آن سوره صرف دلایل بر اثبات بعث بود در این سوره به همراه دلایل شواهد نیز است - وجه پنجم، آنجا ذکر اقوام مکذبه اجمالاً بود در اینجا از آنها عذاب پنج قوم را ذکر کرد -
اثبات بعث بعدالموت در (۵) است به ذکر پنج شواهد و دلایل عقلی و به ذکر عذاب پنج اقوام و دعوی توحید در (۵۶،۵۱،۵۰) است و هفت (۷) اسماء حسنیٰ را ذکر کرده است -
این سوره تقسیم به دو باب است باب اول تا ۲۴ است در این پنج شواهد است و در میان دعوی سوره است باز پنج حالات مکذبین به طریقه زجر بیان میکند باز بشارت به ذکر پنج صفات متقین باز سه دلایل عقلی که در آن پنج حالات ذکر است و باز قسم ذکر است - دلایل و قسم برای اثبات بعث بعدالموت است -
این چهار قسم به طریق شواهد بر دعوی بعدی است و این صفات همه از بادها است یا این صفت های موصوفات جدا جدا است یعنی ذَاریات صفت هواها است و حَامِلات، صفت ابرها است و جَارِيَاتِ، صفت کشتی ها است و مُقَسِّمَاتِ، صفت ملائک است -