و بدانید هرآئينه در بین شما رسول اللّه تعالٰی است پس اگر تابع شود شما را در بسیاری از کار ها البته در مشقت می افتید و لیکن اللّه تعالٰی محبوب گردانید برای شما ایمان را و آراسته کرد آنرا در دلهای شما و بد نشان داده برای شما کفر را و گناه کردن و نافرمانی کردن را این کسان خاص ایشان کامیاب اند -

در این اشاره به طریقه تحقیق خبر فاسق است و همچنین تحذیر برای فاسق از گفتن سخن دروغ است یعنی خبر فاسق به نبی صل اللّه وعلیه وسلم پیش میشود در زندگی او و به سنت او پبش میشود بعد از مرگ او به این طریقه دروغ و راست آن فاسق معلوم میگردد (فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ) وصف را ذکر کرد نام (محمد) را ذکر نکرده است اشاره است که ذات او حاظر و ناظر نیست نه در زندگانی او و نه پس از مرگ او لیکن صفت رسالت (که قرآن و سنت است) او در شما باقی است (وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ) از پیش وهم پیدا شد که آیا صحابه کرام این اراده را کرده اند که دروغ بگویند و پیغمبر را در آن تابع خود بگردانند این وهم را نیز دور میکند که شان صحابه کرام از آن بلند است و لفظ لَوْ يُطِيعُكُمْ، بر این دلیل است از سببی که لَوْ برای انتفاع و منع می آید یعنی چنین نشده است فرق این است که محبت امر باطنی است پس مراد از ایمان عقیده صحیحه توحید است و تزیین امر ظاهری است پس مراد از ضمیر زَيَّنَهُ، اعمال ایمان است (وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ) این اشاره است که محبت ایشان با ایمان انقدر زیاده است که مقابل آن برای ایشان بد معلوم میگردد الکفر مقابل ایمان است و (الْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ) این مقابل به زَيَّنَهُ، است از سببی که در آن اشاره به اعمال صالحه است - و یک فرق هر سه آنها این است که کفر انکار کردن است از اطاعت اللّه تعالٰی و رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم و الفسوق گناه کبیره است و العصیان گناه صغیره است -
فایده: در لفظ حَبَّبَ و كَرَّهَ که ضمیر فاعل آن به اللّه تعالٰی راجع است اشاره است که همه کارهای خیر وشر را اللّه تعالٰی آفریده است واین رد بر قدریه معتزله است -