زود است خواهند گفت مردمان پس ماندگان وقتیکه روانه شوید شما بسوی غنیمت ها تا بگیرید آنرا بگذارید ما را تا همراه شما رویم میخواهند ایشان که ایشان تبدیل کنند کلام اللّه تعالٰی را بگو هرگز مروید در همراهی ما چنین گفته است اللّه تعالٰی پیش از این زود است ایشان خواهند گفت بلکه شما حسد میکنید با ما بلکه ایشان نمیدانند مگر اندکی -

در این آیت زجر به ذکر چهار قباحات منافقین است (إِلَى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا) مراد از این غنیمت های خیبر است و در این تعبیر اشاره است که در غزوه خیبر تکلیف اندک بود فتح آن آسان و یقینی بود یعنی وقتیکه صحابه کرام از سفر حدیبیه باز گشتند بسیار تکالیف برای ایشان رسید و مقصد سفر نیز حاصل نشد پس در دل آنها اندوه بود برای زایل کردن آن اللّه تعالٰی به نبی صل اللّه وعلیه وسلم حکم داد که به غزوه خیبر آن صحابه کرام را ببر آنهای که در سفر حدیبیه شریک بودند و برای دیگر اذن مده (ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ) چون فتح خیبر آسان بود و حاصل کردن غنیمت ها نیز یقینی بود از این سبب منافقین مطالبه کردن که مانیز با شما به غزوه خیبر میرویم (كَلَامَ اللَّهِ) مراد از این ذکر در دو جمله بعدی است (قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونَا كَذَلِكُمْ قَالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ) بعضی مفسرین گفته اند که مراد از این وعده اللّه تعالٰی با اهل حدیبیه است که به شما غنیمت های خیبر را میدهم و بعضی مفسرین گفته اند که مراد از این امر اللّه تعالٰی به نبی صل اللّه وعلیه وسلم است که به خیبر نروند مگر صرف اهل حدیبیه - در این دو اقوال بعدی به وحی خفی کلام اللّه گفته شد یعنی احادیث نیز کلام اللّه تعالٰی اند (فَسَيَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا) یعنی منافقان نسبت حسد را به رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم و صحابه کرام میکنند - و حسد به تمنا کردن زوال نعمت الٰهیه از دیگری گفته میشود و برای زوال آن کوشش کردن و حسد به هر طریقه که باشد گناه کبیره است -