آنهای که کفر کردند و میگردانند مردمان را از راه اللّه تعالٰی ضایع کرد اعمال ایشان را -

و نام دیگر آن سوره القتال است -
این سوره و سوره فتح و الحجرات این باب چهارم حصه اخری است دراین مسئله قتال و انتقام را ذکر میکند -
ربط: این با سوره ماقبل از چندین وجوه است وجه اول این است که در سوره ماقبل ذکر دعوت و تبلیغ بود حالا در این سوره امر است به قتال فی سبیل اللّه - وجه دوم این است که در اخیر آن سوره اهلاک فاسقین ذکر شد حالا در اول این سوره ذکر علت آن است -

امر به قتال فی سبیل اللّه در (۴) به ذکر هیجده احوال کافران و آن علت های قتال است و هیجده صفات مومنان برای ترغیب دادن به قتال و هیجده اوصاف منافقین که آن اوصاف مانعه قتال اند - و دعوی توحید که مقصد قتال است در آیت (۱۹) ذکر است -

این سوره تقسیم به دو باب است باب اول تا (۱۹) است در این تفصیلاً هیجده احوال مشرکین را و هیژده صفات مومنین را به طریقه تقابل به فریقین ذکر میکند - وباز تخویف به ذکر قرب قیامت در (۱۸) ودعویٰ توحید در (۱۹) -

در این آیت سه حالات کافران را برای زجر ذکر کرده است و هر آنکس که این اوصاف در آن موجود باشد این آیت برای آنها شامل است (أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ) مراد از این آن اعمال خیر است که با آن کفر و شرک میکند مانند عبادات، اخلاق نیکو، آزاد کردن زندانیان، صدقات دادن، صله رحمی کردن، مهمانی دادن،‌ با همسایه ها احسان کردن این همه ضایع است -