يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ
میدر آرد شب را در روز و می در آرد روز را در شب و به خدمت گماشته است آفتاب و ماه را هر یک میرود برای مدت مقرر کرده شده دارنده این صفات اللّه تعالٰی است پروردگار شما خاص او راست پادشاهی و کسانی را که میخوانید در حاجات خود بجز از اللّه تعالٰی اختیار ندارند پرده هسته خرما را -
این دلیل هشتم عقلی وسطی زمانی است - شب و روز در اجزاء زمانه و شب و روز سبب اختلاف آن است از این سبب تنها ذکر کرد (ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ) این نتیجه همه دلایل است و ذکر نعمت ها که در آن تصرف و علم اللّه تعالٰی ذکر شده است و مراد از رب معبود و حاجت روا است - (وَالَّذِينَ تَدْعُونَ) این رد بر شرک فی الدعا است به نفی مِلک از هر معبود من دون اللّه (وَالَّذِينَ) این لفظ حقیقت است در ذوی الروح و ذوی العقول و به بتان مجازاً شامل است پس در این همه معبودان من دون اللّه داخل است و در تفسیر روح المعانی چنین نوشته است (قِطْمِيرٍ) آن پوست باریک که گرداگرد هسته خرما میباشد و این در اصطلاح عرب در مثال قلت ملکیت ذکر میگردد - و در این اشاره است که این معبودان من دون اللّه این قدرت را نیز ندارند که این پوست هسته خرما را سالم جدا کنند -