نساخته است ﷲ تعالی برای هیچ مردی دو دل در شکم او ونساخته است آن زنان شمارا که اظهار میکنید باایشان مادران شما و نساخته است پسرخواندگان شمارا (متبنی) پسران شما این سخن شماست در دهن های شما (بدون دلیل) و ﷲ تعالی میگوید سخن حق را و راه می نماید به راه حق -

مقصد این آیت تردید برمشرکین است برسه اقوال قول اولی ایشان که به نبی ﷺ گفته بودند که تو معبودان مارا شفعاء قهریه قبول کن و ما باشما عظمت و کبریاء ﷲ تعالی را تسلیم کنیم رد آنرا کرد که محل عقیده دل است و شرک و توحید دو عقیده متضاد اند دریک دل هردو جمع شده نمی تواند زیراکه اجتماع ضدین در یک محل عقلاً محال است و دو دل برای یک شخص شده نمی تواند پس معلوم شد که یک شخص موحد و مشرک در یک وقت شده نمی تواند (پس تعلق این آیت است با اتق ﷲ) قول دوم ایشان که به زوجه (زن) میگفت که او برمن مانند مادرم خواهد بود آنرا حقیقتاً مادر میدانستند وبرای همیشه برخود حرام می گردانیدند که تفصیل و تردید آن در سوره مجادله خواهد آمد - مراد این است در یک زن این دو صفت متزاد جمع شده نمی تواند که هم مادر باشد و هم زوجه باشد واین اشاره است بطور مثال که عبد معبود شده نمی تواند - قول سوم که به پسر دیگری میگفت که تو پسرمن هستی وبه آن متبنیٰ گفته میشود پس می گفتند که این پسر است احکام پسر را بروی جاری میساختند وزن اورا مانند زن پسر خود برای همیشه برخود حرام میدانستند - پس مراد این است که در یک ولد این دو صفت متضاد جمع شده نمی تواند که هم از یک مادر و پدر پیدا شده باشد و هم از پدر و مادر دیگری پیدا شده باشد ودراین نیز اشاره است که این مشرکین دعوی و زعم میکنند که درباره یک بنده که این ولد ﷲ تعالی است و فریادرس و معبود است این اجتماع ضدین است - ومحال است عقلاً و شرعاً -