وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرَادَ شُكُورًا
و خاص اللّه تعالٰی اوست آن ذاتیکه ساخته شب و روز را جانشین یکدیگر برای آنکه خواهد که پند گیرد و خواهد شکرگذاری را -
این دلیل عقلی آخرین است مراد از (خِلْفَةً) این است که شب و روز بعد یگدیگری زود زود می آیند و معنی دیگر این است که خلیفه و نایب یکدیگر اند در حدیث صحیح آمده است که از کسی وِرد (عبادت روز باقی بماند) در شب کند و اگر از کسی ورد شب فوت شود پس در روز کند به مناسبت این معنی - (لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَذَّكَّرَ) را ذکر کرده است مراد از يَذَّكَّرَ است که از حالات شب و روز دلیل بر توحید اللّه تعالٰی بگیرد (أَوْ أَرَادَ شُكُورًا) مراد از این طاعت اللّه تعالٰی است بعد از عقیده توحید -