هرآئينه شما و آنچه میپرستید بجز از اللّه تعالٰی هیزم جهنم اند شما به آن وارد میشوید -

این نیز تخویف است و رد بر مشرکان است یعنی این مشرکان که از معبودان خود امید نجات دادن را دارند این فکر شان غلط است از سببی که آن معبودان نیز به آتش داخل میشوند پس به ایشان چگونه نجات خواهند داد در این آیت اشکال است که از لفظ ما اشکار میگردد که همه معبودان مشرکین به آتش داخل میشوند و بعضی از معبودان انبیاء و اولیاء و ملائیک نیز اند که بعضی مردم عبادات آنها را کرده اند و این اعتراض را مفسرین از ابن الزبعری نیز نقل کرده اند - جواب آن به چند وجوه است وجه اول این است که لفظ ما قطعی صریحی نیست در عموم بلکه احتمال عموم و خصوص هر دو را دارد این نوع شرح مواقف در نورالانوار وغیره ذکر شده است - و ابن الزبعری مشرک بود او تلبیس و فریب میکرد که از لفظ ما عموم مراد میکرد پس اینجا از ما خاص آن معبودان مراد اند ، که ایشان به مردم دعوت شرک و بدعت میدهند یعنی پیران و ملایان باطل پرست - وجه دوم این است که اگر لفظ ما اگر چه عام شود لیکن در آیت (۱۰۱) استثناء صالحین شده است (حَصَبُ) به آن هیزم وغیره گفته میشود که به آتش برای سوختاندن آنها انداخته میشود و (حَطَبُ) صرف به هیزم گفته میشود پس در حصب معنی ذلت است -