و میبینی تو آفتاب را وقتیکه طلوع میکند میل میکند از غار ایشان به جانب راست و چون غروب میکند یکسو میشود از ایشان به طرف چپ و ایشان در جای گشاده اند از غار و این حال ایشان از دلایل قدرت اللّه تعالٰی است هرکرا هدایت نماید اللّه تعالٰی پس او هدایت یافته است و هرکرا گمراه کند اللّه تعالٰی پس هرگز نیابی او را هیچ دوست راه نماینده -

در آیت حالت غار ذکر شده است که اللّه تعالٰی ایشان را از گرمی چاشت چگونه محفوظ نگاه کرد (یعنی گرمی چاشت از ایشان به جانب راست و جانب چپ تجاوز میکرد) (ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ) این دلیل است که این کرامت ایشان بود و کرامت دلیل قدرت اللّه ت است و معلوم شد که اصل کرامت حفاظت اللّه تعالٰی ولی اللّه را میباشد و معلوم شد که کرامت به دعوت حق و هجرت حاصل میگردد - این قول در تشریح این آیت صحیح است - و بعضی مفسرین گفته اند که وضع غار به طریقه ای بود که بر ایشان گرمی چاشت نمیخورد یعنی دهانه غار به طرف شمال بود این صحیح نیست در (تَقْرِضُهُمْ) اشاره است که در هنگام غروب اندک آفتاب بر ایشان اصابت میکرد از سببی که به اصابت کردن آفتاب اندک اصلاح جسم بوجود می آید و این از جهتی که تَقْرِضُهُمْ از قراضة الذهب ماخوذ است یعنی پاره (مَنْ يَهْدِ اللَّهُ) اشاره است به اصحاب کهف هدایت کرده شد و قوم دیگر در شرک باقی ماندند این اختیار اللّه تعالٰی است - یا بااین واقعه برای کسی هدایت حاصل میشود و برای کسی حاصل نمیشود این نیز اختیار اللّه تعالٰی است -