و خاص اللّه تعالٰی را سجده میکند هر که در آسمانها و زمین است کسانی به رضاء و کسانی به زور و سایه های ایشان صبح و شام -

از این آیت الی آیت (۲۵) باب سوم است - در این دلیل عقلی نهم در آیت (۱۵) است بازدلیل عقلی دهم درآیت (۱۶) است با تنبیه بر شرک فی التصرف ، ودو مثال است - و باز دلیل عقلی یازدهم است با دو مثال در آیت (۱۷) - باز تقابل در بین مشرکین و موحدین است با همراه تخویف و ده صفات موحدین است با همراه بشارت از آیت (۱۸) الی آیت (۲۴) و ذکر سه صفات مشرکین و تخویف در آیت (۲۵) ، در این آیت (۱۵) دلیل عقلی نهم به ذکر سجود تمام عالم است - و مراد از سجود انقیاد است به امر تشریعی و تکوینی پس مومنان انقیاد میکنند هر دو نوع طوعاً ، و مشرکان انقیاد تکوینی میکنند کرهاً ، یا مراد از سجود سجود حقیقیه است و من فی السمٰوات ملائیک اند و من فی الارض مومنان اند و با کرهاً مراد اند بعد از استدلال یعنی با دلیل مجبور شده اند ، پس سجده را برای اللّه تعالٰی خاص میکنند - یا مراد از طوعاً و کرهاً حالت خوشی و حفقان است یعنی ایشان در هر دو حالت به اللّه تعالٰی سجده میکنند (بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ) در بعضی ممالک در وقت زوال سایه نمی باشد زیرا آنرا ذکر نکرد یا غدو پیش از زوال و اصال بعد از زوال میباشد -