اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ
اللّه تعالٰی آن ذاتیست که بلند کرده آسمانها را بغیر ستون ها که میبینید آنرا پس قایم شد بر بالای عرش و تابع حکم خود گردانیده آفتاب و مهتاب را هر یکی میرود تا وقت مقرر تدبیر میکند همه کارها را جدا جدا بیان میکنیم دلایل را برای اینکه تا شما به ملاقات پروردگار خود یقین کنید -
چون ایمان نیاوردن به قرآن از سبب شرک است پس برای رد شرک دلایل عقلی را ذکر میکند - در این آیت دلیل عقلی اولی است و پنج امور (کارها) از قدرت اللّه تعالٰی ذکر شده است - و این همه به نظام علوی تعلق دارد (بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا) دو معنی دارد معنی اولی اینست که آسمان را بلند کرده است بغیر ستون ها - میبینید آسمانها را که برای آنها ستون نیست و معنی دوم اینست که بلند کرده آسمانها را بغیر از آن نوع ستونهای که شما دیده میتوانید - یعنی ستون ها است ولی شما نمی بینید - لیکن قول اولی صحیح است (ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ) استویٰ و عرش به معنی حقیقی آن اند بغیر از تشبیه و تمثیل و کیفیت آن معلوم نیست و تاویل آن حرام است (لِأَجَلٍ مُسَمًّى) مراد از آن فنا دنیا است - (يُدَبِّرُ الْأَمْرَ) یعنی بعد از رفع و استویٰ و تسخیر تدبیر آنرا به کسی دیگری محول نکرده است (يُفَصِّلُ الْآيَاتِ) آن دلایل مراد است که دلالت میکند به توحید و قدرت کامل اللّه تعالٰی (لَعَلَّكُمْ) یعنی با وجود توحید این دلایل برای بعث بعدالموت نیز است -