(برای کافران پیش مهلت داده بودیم) تا انگاه که نا امید شدند رسولان (از ایمان آوردن قوم) و گمان بردند که بدرستیکه از ایشان خطای شده است پس بیامد با ایشان مدد ما پس نجات داده شد هر که را خواستیم و رد کرده نمی شود عذاب ما از قوم مجرمان -

در این آیت تسلیت است به رسولان بر نصرت اللّه تعالٰی بعد از ذکر کردن دعوت ایشان و صداقت ایشان در این آیت بسیار احتمالات است - احتمالات در حتٰی اینست: که حتٰی متعلق است بر ماارسلنا - دوم اینکه متعلق است بر مقدر یعنی راخیٰ نصرُهُم حتٰی - سوم اینکه حتٰی ابتدائیه است -
احتمالات در استیاس اینست: (۱) قریب به نومیدی شدند (۲) نومید شدند از ایمان آوردن قوم - (۳) و الزام المخاطب بمالا یلتزم به طور محبت - احتمالات در معنی ظنوا اینست: (۱) به معنی یقین (۲) به معنی گمان اغلب (۳) به معنی خطرات قلبیه یعی در دل بی اختیار گذشتن -
احتمالات در ضمیر ظنوا اینست: (۱) به مکذبین راجع است (۲) به پیروان راجع است (۳) به هر دو یکجا راجع است (۴) به رسولان راجع است -
و به نسبت این رسولان احتمالات : (۱) ظن بی اختیار آمدن (۲) الزام المخاطب بمالا یلتزم به طریقه محبت (۳) قریب شد که گمان میکرد -
احتمالات درکذبوا: (۱) صیغه مجهول مجرد (۲) صیغه معلوم مجرد (۳) مجهول مزید مشدد (۳) معلوم مزید مشدد - در قرائت ما معلوم مخفف است -
احتمالات در ضمیر کذبوا مخفف: (۱) مکذبین (۲) تابعداران (۳) هر دو گروه (۴) رسولان -
احتمالات در ضمیر مخفف کذبوا برای رسولان: (۱) به معنی خطا و سهوه شدن در طریقه تبلیغ (۲) مخفف به معنی مشدد است (۳) کذب از جانب اللّه تعالٰی با احتمالات گذشته پس این همه (۲۷) احتمالات شد - خازن گفته است که ظن به معنی کردن گمان اختیاری است و نسبت به انبیاء علیه السلام و معنی كُذِبُوا که از جانب اللّه تعالٰی کذب گفته شده است و خلاف وعده کرده شده است این توجیه غلط است این چنان یک شخص مسلمان عام کرده نمی تواند پس شان انبیاء علیه السلام که بسیار بلند است و این توجیهات که گذشت اکثر آنها را خازن در تفسیر خود جمع کرده است -