بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْحَكِيمِ
الر این آیت های کتاب با حکمت است -
ربط: آنست که در دو سوره پیش (سوره انفال و سوره توبه) با مشرکین اعلان جنگ بود پس در این سوره حقیقت شرک را بیان میکند که سبب قتال است و جواب سوال است اگر ایشان بگویند که به چه سبب باما می جنگید ما که ﷲ تعالی را قبول داریم پس در این سوره جواب میدهد که شما با ﷲ تعالی شریکان ساخته اید با عقیده شفاعت قهریه و این عقیده شرک و کفر است - و همچنان در سوره توبه شرک مشرکان و کتابیان و نفاق منافقین ذکر شد پس در این سورت به همه آنها دعوت دادن است به توحید و رسالت و قرآن و ایمان بالاخره -
رد بر شفاعت قهریه در آیت های (۳) و (۱۸) واین رد از چندین وجوه است اول به دلایل عقلی وجه دوم به بسیار دلایل عقلی - وجه سوم با دلایل نقلی - وجه چهارم با بسیار زواجر - وجه پنجم قباحت های مشرکین - وجه ششم اقرار مشرکان بر بعضی صفات ﷲ تعالی با دعا ایشان از ﷲ تعالی در هنگام مشکلات -
در این سوره سه حصه است حصه اول الی آیت (۵۴) است حصه دوم الی آیت (۷۰) حصه سوم الی اخیر - در حصه اول سه باب است باب اول الی آیت (۱۷) است در این ترغیب به کتاب ﷲ است و شش منهیات است و سه دلایل عقلی است وبشارت است برای قبول کنندگان و تخویف دنیوی و اخروی است برای قبول نه کنندگان -
در آیت اول ترغیب به قرآن است (الْحَكِيمِ) به معنی (با حکمت) دوم به معنی حاکم سوم به معنی محکم ، ولفظ حکیم اشاره به آنست که در این سوره دلایل عقلی بیان میگردد و آن حکمت است -