مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ
نیست سزاوار برای اهل مدینه و آنهای را که گرداگرد ایشانند از بادیه نشینان که پس بمانند از همراهی رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم و باید که پسند نه کنند نفس خود را از نفس او این حکم به این سبب است که نمیرسد به ایشان تشنگی و نه خستگی و نه گرسنگی در راه اللّه تعالٰی و نمی گردند در یک راه که به خشم می آرد کافران را و حاصل نمیکنند از دشمن کدام چیزی را مگر نوشته میشود برای ایشان به سبب آن عمل نیک بیشک اللّه تعالٰی ضایع نمیکند اجر نیکوکاران را -
در این آیت ترغیب به جهاد است یکی به این طریقه که رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم جهاد میکند و بر نفس خود تکلیف میگذراند پس چرا شما نمی کنید و چرا برای خود تکلیف نمی دهید دیگر این است که در جهاد تکلیف گذراندن سبب اجر است (وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا) مطلب آنست که وقتیکه مومنان مجاهدین در زمین میگردند و کافران ایشان را میبینند و خشمگین میگردند این نیز اجر است (وَلَا يَنَالُونَ) مراد این است که کافران را قتل کردن یا ایشان را شکست دادن یا از ایشان غنیمت را حاصل کردن این همه اجر است (أَنْ يَتَخَلَّفُوا) ازحکم او یا در رفاقت او مخالفت کردن از جهاد (بِأَنْفُسِهِمْ) یعنی نبی کریم صل اللّه وعلیه وسلم بسیار مصیبت ها و تکالیف جسمی در جهاد بر خود میگذراند شما از او بهتر نیستید پس شما مصیبت های جهاد را بگذرانید -