و (قبول توبه کرد) از آن سه نفری که به تاخیر کرده شده بود معامله ایشان تا وقتیکه تنگ شد بر ایشان زمین با وجود فراخی آن و تنگ شده بر ایشان دلهای ایشان ویقین کردند که نیست جای پناهگاه از غضب اللّه تعالٰی مگر بسوی او است باز توفیق توبه داد برای ایشان تا توبه کنند بیشک اللّه تعالٰی است قبول کننده توبه مهربان -

در این آیت مژده قبول توبه آن سه کسان است که در آیت (۱۰۶) گذشته ذکر است (خُلِّفُوا) از کعب رضی اللّه عنه روایت است که مراد ازآن به تاخیر انداختن حکم ایشان است ماندن از جهاد مراد نیست زیرا آن صفت منافقین است (ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ) به این سبب که صحابه کرام با ایشان معامله را ترک کرده بودند و به ایشان به حکم نبی صل اللّه وعلیه وسلم سخن نمیگفتند (وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ) این از این سبب که چون رفقآء با ایشان روبرو میشدند سخنان سخت برای ایشان میگفتند دیگر آنکه بر ایشان در دلهای ایشان بسیار غم و فکر آمده بود - از ابوبکر وراق روایت است که علامت توبة نصوح آنست که از سبب گناه بر انسان همچنین حالت بیاید (حَتَّى إِذَا) این غایه خُلِّفُوا است و ثم تاب عطف است بر اذا ضاقت -