كَيْفَ وَإِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلًّا وَلَا ذِمَّةً يُرْضُونَكُمْ بِأَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَاسِقُونَ
چگونه باشد (اعتبار عهد ایشان) حال آنکه اگر غالب شدند برشما نگاه ندارند درشما نه قرابت و نه عهد را راضی میسازند شمارا به دهانهای خود و انکار میکند دلهای شان و بیشتر ایشان نافرمانند -
از این آیت آغاز تفصیل آن صفات مشرکین است که سبب قتال است و در این آیت چهار ذکر است (كَيْفَ) این اعاده کیف پیش است و فعل آن پنهان است (کیف یکون لهم عهد) (إِلًّا) از ابن عباس رضی اللّه عنه اکثر راویان روایت کرده اند که إِلًّا به معنی قرابت است - (يُرْضُونَكُمْ) مراد از این سخن گفتن در باره وفا کردن عهد است در باره ایمان این چنین نیست از سببی که این صفات مشرکان است در باره منافقان نیست (وَأَكْثَرُهُمْ) سوال: کافران همه ایشان فاسقان اند پس چرا اکثر گفت؟ جواب (۱) در اینجا مراد از فاسقون نقض کنندگان اشکار عهد اند جواب (۲) بعضی از ایشان بعداً ایمان آوردند و مراد از فاسقون آنهای اند که الی مرگ به کفر قایم بودند -