همه صفت های خدایی بودن خاص اللّه تعالی راست آن ذاتیست که آفریده آسمانهارا و زمین را و پیدا کرده تاریکیها و روشنی را باز هم (سخن بعید است) این کافران با پرورودگار برابر میکنند مردم دیگر را -

ربط: سوره الأنعام با سوره پیش اینست که در سوره پیش ترغیب بود برای وفا کردن عهدها که آنها در باره حلال و حرام بودند و رد بر شرک نصارا بود پس دراین سوره مقصد اصلی که توحید است تفصیل آنرا میکند با دلایل-

ثابت کردن توحید است با دلایل عقلی و نقلی و رد است بر همه اقسام شرک و مشرکان همراه با طریقه تعلیم -

در سوره دو باب است حصه اول الی ۱۱۷ است در آن رد است بر شرک اعتقادی و در این شش باب است باب اول الی (۱۱) است در این دعوی توحید و بر آن سه دلیل عقلی است و در هر یک سه امور است بعد زجر به سه طریقه است و بعد تخویف دنیوی است به سه طریقه و بعد جوابات سه سوال است و در اخیر تسلیت به سه طریقه است -

در این توحید است اول دلیل عقلی است که آن سه نوع است علوی ، سفلی و وسطی - (الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ) مراد از این عام است اگر محسوسی باشد مانند شب و روز یا معنوی باشد مانند شرک و توحید و جهل و علم (ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ) این زجر است برای منکرین و ثم برای تعقیب ذکری است یا برای استبعاد است (يَعْدِلُونَ) ازعدل است برای مساوات گفته میشود و بربهم متعلق است بر یعدلون یعنی دیگر مخلوقات را با رب خود مساوی میدانند یعنی شرک میکنند یا از عدل است و بربهم متعلق است بر کفورا یعنی عدول (روی می گردانند) از حق (ظُّلُمَاتِ) جمع ذکر کرده است زیرا که اسباب و اقسام و افراد آن بسیار است و نور یکی است -