ٰ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
خاص به نام اللّه تعالی که به همه مهربان و خاص با رحم است (کمک میخواهیم در تمام حاجات و حالات)
اثبات صفات الوهیت (خدای بودن) خاص برای اللّه تعالٰی به لفظ الحمد لله -
در اول یک دعوی است، دوم سه دلیل است، سوم نتیجه آن کردن عبادت توام با توحید و استقامت، چهارم تعلیم خواستن دعا برای هدایت و استقامت، پنجم ذکر این سه فرقه -
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ باء برای استعانت (طلب کردن کمک است) (اللّه)اسم ذات عَلَم (نام) است که تمام صفات کمال در آن جمع است - (الرَّحْمَنِ) آن ذاتیست که نعمت های آن در دنیا عام است و دهنده نعمت های بزرگ است - (الرَّحِيمِ) آن ذاتیست که نعمت ها و رحمت های خاص خود را بالای بندگان خاص خود در دنیا و آخرت می نماید - در کمک خواستن صفت های رحمت مناسبت تام دارد به این سبب این صفت ها را خاص ذکرک کرد - برای (بِسْمِ) متعلق پنهان است ولی بعد از آن برای پیدا کردن تخصیص در این صورت معنی آن این است که خاص به نام اللّه که رحمن و رحیم است کمک می خواهیم در هرکار و در هرحال و خاص در شروع کردن قرآت قرآن به این گونه در این کلمه رد است به شرک فی الاستعانت (کمک خواستن) و این خلاصه دین اسلام است و مقصد تمام کتب الٰهی است -