بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ
تعجب به کار است به محبت قریش (به دنیا) -
ربط: این سوره به سوره پیش از چندین وجوه است وجه اول این است که در آن سوره تخویف دنیوی به دشمنان بیت اللّه بود در این سوره دعوت توحید است برای ادای شکر مجاورین بیت اللّه - وجه دوم این است که در سوره پیش تخویف دنیوی بود در این سوره زجر است -
زجر به محبت دنیا است و دعوت به توحید است و یک نام اللّه تعالٰی (رب) ذکر است و دو صفت فعلیه ذکر است -
اول زجر به محبت دنیا است عموماً در (۱) باز به سفرهای در محبت دنیا خصوصاً در (۲) باز دعوت به توحید فی العبادة است در (۳) باز ذکر دو نعمت به طریقه دلیل توحید است در (۴) -
در این زجر به قریش بر الفت کردن دنیا است قول بهتر این است که لام برای تعجب است یعنی تعجب کنید به محبت کردن قریش با دنیا و ابن جریر گفته است که این قول درست و صحیح است ، و بنابر این قول این زجر برای قریش است بر محبت به مال دنیا - قریش، این اولاد بن نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن نضر بود و کسیکه از اولاد نضر نیست او قریش نیست ودر حدیث امام بخاری وارد است که رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم فرموده است که به تحقیق اللّه تعالٰی پسندیده بود کنانه را از اولاد اسماعیل علیه السلام و پسندیده است قریش را از اولاد کنانه و پسندیده است بنی هاشم را از قریش و پسندیده است مرا از بنی هاشم پس معلوم شد که نسب قریش از همه نسب های دنیا اشرف و افضل است (به شرط ایمان) -