بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
وَالْعَصْرِ
قسم است به زمانه -
ربط: این سوره با سوره پیش از چندین وجوه است وجه اول این است که در آن سوره زجر بود به تکاثر و غفلت در این سوره زجر است به نتیجه او که خسران است - وجه دوم این است که در آن سوره سوال ذکر شد در این سوره بعد از سوال دو نوع انسانها را ذکر میکند (خاسرین و فائزین) -
ذکر آن اموری است که فرق پیدا میکند میان خاسرین و فائزین -
سوگند به طور شاهد ، زجر بر خسران ، چهار امور را برای نجات ذکر میکند که دو آن برای کمال فی نفسه است یکی قول علمیه (عقیده) دوم قوت عملیه - و دو آن برای تکمیل غیر است یکی دعوت و تعلیم حق ، دوم ثبات و دوام برآن -
/
فائده: از امام شافعی رحمه اللّه روایت است اگر مردم تفکر کنند دراین سوره پس این برای ایشان کافی است -
این سوگند است و مقصد در آن شهادت است به اثبات خسران انسانها - و در این دو قول مشهور است اول اینکه مراد از این زمان است که در آن حالات و واقعات مختلف انبیاء علیهم السلام و از قوم های ایشان و عذاب بر منکرین و نجات مومنان واقع شده است پس ذکر از ظرف و مراد از آن مظروف است - قول دوم این است که مراد از آن وقت دیگر است که وقت آخری روز است و این وقت وقت نفع و تاوان تاجران و مزدوران است و در حدیث صحیح نیز به این اشاره است که آنکسی که نماز دیگر از آن فوت شد گویا که اهل و مال او ضایع شد -