وقتیکه لرزانیده شود زمین (تمام) به لرزانیدن آن -

و به این سوره الزلزلة و سوره اذازلزلت نیز گفته میشود -
ربط: این سوره با سوره پیش از چندین وجوه است وجه اول این است که در سوره های پیش (از سوره الضحیٰ) سه اصول ایمان ذکر شد رسالت ، توحید و قرآن در این سوره اصل چهارم را ذکر میکند که آن اثبات بعث بعدالموت است - وجه دوم این است که در سوره پیش زجر به منکرین بود در این سوره تخویف اخروی برای منکرین است -

اثبات قیامت به ذکر احوال آن است که آنها پنج اند و یک نام اللّه تعالٰی (رب) ذکر است -

در این پنج حالات قیامت را (که آنها احوال) است ذکر میکند (۱) زلزال (۲) اخراج الاثقال (۳) تحدیث بالاخبار والاحوال (۴) تشتیت الناس و صدورهم الاَرَاءةِ الَاَعْمَال و ملاقات کلَّ انسان مع الاعمال - و در میان تحیر انسان را ذکر کرده است -

این حال اول است و در این زلزله دو قول مفسرین است اول اینکه این در هنگام فنا دنیا میباشد پیش از روز قیامت پس از علامات قیامت میباشد چنانچه این قول اول بود در آیت سوره حج و قول دوم این است این که در وقت بعث بعدالموت است و این قول مناسب است با يَوْمَئِذٍ در بعد از این که دو بار ذکر است و آن البته روز قیامت است -