هَذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ
این روز فیصله است جمع میکنیم شما را و مردمان پیشینیان را -
این تخویف قسم دیگر است پیش فرمود که با عذر نجات یافته نمی توانید و نه اذن است اینجا میفرماید که با حیله ها و کیدها نیز نجات یافته نمی توانید - و اینجا یُقَال (گفته میشود) در اول پنهان است - در هٰذا اشاره به موصوف است که دارندهٔ این صفات پیش است (وَالْأَوَّلِينَ) (سوال) والاخرین را چرا ذکر نکرد؟ جواب اول اینکه مکذبین انبیاء پیش و نبی آخرین مراد است و بعد از آن دیگر انبیاء نمی آیند پس مکذبین آخرین نیست - جواب دوم، که با لکم خطاب به امت نبی آخرین است واین امت تا قیامت است -