(و این وحی است) که به تحقیق جایهای سجده خاص اللّه تعالٰی را است پس مخوانید با اللّه تعالٰی کسی دیگری را (مددگار) -

(الْمَسَاجِدَ) این لفط شامل است به مساجد و به اعضای سجده کننده و به جایهای عام سجده و این اقول را مفسرین نقل کرده است و سه مساجد خاص نیز شامل است - مسجد حرام ، مسجد نبوی و مسجد اقصیٰ (لِلَّهِ) این نسبت اللّه تعالٰی تشریفاً و اکراماً است از این سبب که در آن ملکیت از غیر نمی باشد بلکه وقف میباشد و در آن صرف ذکر اللّه تعالٰی میشود و از این سبب به مسجد خانه اللّه تعالٰی گفته میشود (فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا) ابن کثیر گفته است که در این رد بر یهود و نصارا است که آنها در عبادت خانه های خود شرک میکنند و در این رد برشرک فی الدعا نیز است و مراد از آن عام است به طریقهٔ ذکر خاص ، و مراد از آن عام است یعنی در مسجد رکوع و سجده و خواندن به غیراللّه و ذکر نام غیراللّه به طریقه تعظیم این همه حرام است - و این حرمت عام است لیکن تخصیص مساجد از سبب قباحت مزید است و در این زمانه جاهلان بسیار اعمال شرکی را در مساجد اغاز کرده اند ، کسی در مسجد نماز برای اولیاء میکنند کسی در مسجد وظیفه یا رسول اللّه و وظیفه یا شیخ عبدالقادر شیئاً للّه را میکنند کسی بر محراب مسجد و بر دیوار ها یامحمد ائ غوث اعظم نوشته میکند این همه اعمال شرک است و مخالفت کردن صریح از این آیت است و قرطبی ذکر کرده است که در این اشاره است که در مسجد تجارت مکنید و برای طلب اشیاء گم شده آواز مدهید مجالس دنیائي در آن مکنید - بلی در مسجد درس کتاب های دینی ، قضاکردن ، بند کردن قیدیان و خواندن شعرهای دینی جایز است - به سبب آن احادیثی که به جواز این دلالت میکنند -