آفت یقینی آمدنی -

ربط: این سوره با سوره القلم به چندین وجوه است وجه اول این است که در دو سوره پیش اثبات توحید و صدق رسول ذکر شد در این سوره تخویف دنیوی و اخروی را برای منکرین ذکر میکند - وجه دوم اینکه پیش دو اصول ذکر شد توحید ، رسالت ، قرآن حالا اصل چهارم را ذکر میکند یعنی اثبات قیامت -

تخویف است به ذکر کردن پنج اقوام مکذبین و به ذکر احوال و هیبت های قیامت ، به همراه اثبات صدق رسول و قرآن در باره دادن اخبار احوال قیامت و دعوی توحید در (۵۲) است و سه اسماء حسنیٰ اللّه تعالٰی را ذکر میکند اللّه ، رب ، عظیم و رد شرک فی العلم در (۴۹) -

ذکر عظمت شان قیامت است در (۳،۲،۱) و تخویف نزول عذاب را بر منکرین قیامت ذکر میکند که آن پنج اقوام مشهور بود از (۴) الی (۱۲) باز ذکر میکند احوال و هیبت های قیامت را به سه قسم اول فنا احوال عالم است تا (۱۶) - باز قسم دوم احوال قیام قیامت است در (۱۸،۱۷) قسم اول هفت و دوم سه احوال است مجموعه ده شد - باز قسم سوم و درآن ده احوال اصحاب الیمین تا (۲۴) باز احوال اصحاب الشمال را تا (۳۷) ذکر میکند باز ذکر علت های عذاب در (۳۴،۳۳) است باز ذکر صدق رسول و کتاب را به یک شهادت ذکر میکند و هفت اوصاف آنها را ذکر میکند نفیاً و ثبوتاً و در اخیر امر به تسبیح که دعوی توحید است -

در این اثبات قیامت است به همراه صفت الحاقة سه بار این اشاره به هیبت بیشتر اوست ، سبب گفتن الحاقة برای قیامت بسیار است سبب اول ، آن ساعتی که بلاشک به یقین واقع شدنی است - سبب دوم، آن حالتی که در آن چیزهای یقینی واقع شدنی است یعنی بعث ،‌ حشر ، حساب ، کتاب ، میزان وغیره (وَمَا أَدْرَاكَ) از یحیٰ بن سلام و سفیان بن عیینه روایت است که در جائیکه در قرآن وماادراک ذکر است بعد از آن علم آن داده شده است و در جائیکه مایدریک است علم آنرا نداده است -