اَلْقَلَم ۸

فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ

پس قبول مکن سخن دروغ پندارندگان حق را -

این تفریع بر پیش است به تشجیع دادن بر دعوت و تحذیر از مداهنت است - ( فَلَا تُطِعِ) محل اطاعت را حذف کرده است لیکن وصف مکذبین دلالت میکند بر تعین آن یعنی کدام کارها و سخنها و صفات که از قبیل تکذیب و انکار اند در آن اطاعت ایشان را مکن (وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ) این علت برای لاتطع است از این سبب حرف عطف را ذکر نکرده است وداد به وسعت کردن در محبت و تمنی کردن گفته میشود (تُدْهِنُ) مبرد گفته است که ادهان و مداهنت خیانت کردن و ظاهر کردن آن سخنی است که مخالف باطن باشد - و بعضی علماء گفته اند که نرمی در کلام و طریقه ، اگر از خیر باشد یا شر باشد ، ولی استعمال آن اکثر در شر میشود - قرطبی در تفسیر این جمله دوازده اقوال نوشته است لیکن حاصل آن یکی است او اینکه "در مسئله توحید نرمی چنان کرده شود که بر شرک رد نمی کند و کتمان حق میکند پس کافران و مشرکان نیز مخالفت نمی کنند دشنام بد رد برای ایشان نمی گویند و به این در این زمانه بسیار مردم اتحاد یا حکمت میگویند و این سخن غلط است -

قبلی ➡ 🏠 Home ⬅ بعدی