يُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْكُمُ الْأَمَانِيُّ حَتَّى جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَغَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ
آواز میدهند ایشان را آیا ما نبودیم همراه شما گویند بلی و لیکن گمراه کردید شما نفس های خود را و انتظار میبردید و در شک محکم بودید شما و فریفت شما را خواهشات تان تا آنکه رسید به شما حکم اللّه تعالٰی و فریب داد شما را به اللّه تعالٰی شیطان فریبنده -
(يُنَادُونَهُمْ) نداء برای دور میباشد اشاره است که مومنان از آن دور خواهند رفت و دروازه بسته خواهد شد پس منافقان به فریاد آواز خواهند داد (مَعَكُمْ) در جماعات و غزوات و همه واجبات - (وَلَكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ) پنج اوصاف منافقان را ذکر کرده است که به سبب آن این اعمال برباد شده اند وصف اول (فَتَنْتُمْ) در فتنه شرک و نفاق خود را انداخته است و این سبب هلاکت است زیرا برایش فتنه گفت - دوم (وَتَرَبَّصْتُمْ) در باره نبی صل اللّه وعلیه وسلم و مومنان اتظار حوادث را میکنند که ایشان از بین بروند باز شما کفر را اشکار کنید مانند سوره توبه (۹۸،۵۲) و همچنین با وزن کردن نیز به تاخیر انداختن ، سوم (وَارْتَبْتُمْ) در توحید و صدق رسول بعث بعدالموت و در وعده اللّه تعالٰی شکوک میکنید ، چهارم (وَغَرَّتْكُمُ الْأَمَانِيُّ) سخنها و مساُئل بی دلیل که ملایان و پیران بد از نفس خود ساخته اند وهمچنین امیدها و حسرت های دراز بر این شما فریب خوردید و به این سبب بر توحید و رسالت در دل یقین نمی کردید -