آیا کافران زمانه شما بهتر اند از این کافران پیشین آیا برای شما خلاصی از عذاب است در کتابها -

در این آیات ها پنج حالات منکرین پیشین را ذکر میکند و حاصل این است که ذکر عذاب را بر اقوام پیشین شما شنیدید بر این موجوده سبب آمدن عذاب البته است که کفر ایشان است لیکن هیج مانع برای آمدن عذاب نیست در آیت اولی نفی دو مانع عذاب را ذکر کرده است یا ایشان از پیشینیان بهتر اند یا در کتابهای منزله پیشین برای ایشان برائت (امن از عذاب) ذکر شده باشد لیکن این هر دو سخن نیست و در آیت دوم یک مانع را به طریقه زجر ذکر کرده است یعنی ایشان میگویند ما جماعت بزرگ هستیم و از دشمن انتقام گرفته میتوانیم آیا از این سبب بر ایشان عذاب آمده نمی تواند پس رد این گمان در آیت سوم است به دو طریقه اول هزیمت (شکست) ایشان دوم گردانیدن پشت ها یعنی عاجز شدن از مقابله (سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ) در این تخویف دنیوی به طریقه پیش گوئی است و این پیش گوئي در روز بدر راست شد مانند که در حدیث بخاری آمده است که نبی صل اللّه وعلیه وسلم در روز بدر در قبّه (خیمه از چرم) بود و دعا خواست که یااللّه میخواهم عهد و وعده ترا ائ اللّه اگر میخواهی که بندگی تو نشود بعد از امروز هرگز "پس ابوبکر رضی اللّه عنه دست او را گرفت و میگفت کافی است ترا ائ رسول اللّه تعالٰی" و در دعا بسیار شدت کرد پس رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم بر آمد در زره جست و خیر میزد (شادمانی میکرد) و این آیت را خواند سیهزم الجمع ویولون الدبر و از ابن عباس رضی اللّه عنهما نقل است که از نازل شدن این آیت و تا واقعه بدر هفت سال فاصله بود -