بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى
و قسم به ستاره چون پايان شود (از جای خود) -
ربط: آن با سوره پیش از چند وجوه است - وجه اول این است که در سوره پیش بسیار زجر بر منکرین بود حالا در این سوره زجر بر دلیل آنهاست که اتباع ظن و هویٰ است - وجه دوم این است در سوره پیش زجر بر انکار رسول بود حالا در این سوره اثبات صدق رسول است -
اثبات صدق رسول است که این رسول رد بر شرکیات میکند با دلیل وحی و مشرکان دلیل میگیرند با گمان و خواهش - و رد است بر مشرکین بالملائکه و الجن و انس و بر ستاره ها و بر شرک فی العلم و بر عبادات و شفاعت شرکیه و دعوی توحید در (۶۲) ذکر است -
1 این تقسیم به دو باب است باب اول الی (۲۹) است در این شهادت است بر صدق رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم با ذکر نه احوال او به همراه نه حالات جبرئیل علیه السلام ، باز زجر بر مشرکین با نه طریقه است و رد است بر مشرکین بالملائکه جن و انس و رد است بر دلیل مشرکان -
(وَالنَّجْمِ) این قسم است برای ذکر کردن شهادت برای مابعد - در این بسیار اقوال است قول اول این است که النجم ثُریّا ستاره های است که آنها هفت ستاره است در یکجا جمع میباشند - قول دوم، مراد همه ستاره ها اند - در این هردو قول النَّجْمِ جنس مفرد است و مراد از آن جمع است - قول سوم آن ستاره های خاصیکه شیطان به او زده میشود قول چهارم نجم قرآن است از سببی که نجم به قسط (حصه) گفته میشود و قرآن به بسیار قسط ها نازل شده است و مشتمل بر بسیار حصه ها است (إِذَا هَوَى) به قول اول و دوم مراد از آن غائب شدن است - و به قول سوم مراد از آن زدن به پائين است به تعقیب شیطان و با قول چهارم مراد از آن نازل شدن قرآن است - -