بودند بسیار کم از شب خواب میکردند -

در سه آیت احسان بعضی افراد را ذکر میکند از این سبب به طریقه عطف ذکر نکرده است (كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ) مراد این است "که در حصه کم شب خواب میشدند و در اکثر حصه شب تهجد میخواندند" و این صفت بسیار اعلی است اگر چه دراین صفت برای امت عامل دشواری است (وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ) در این اشاره است که تهجد را تا صبح رسانده است و همچنین این اشاره است که ایشان بر این قیام اللیل خود غرور نکرده اند بلکه اقرار قصور و کوتاهی خود را کرده اند (يَسْتَغْفِرُونَ) در این اشاره است که انسان بهر اندازه که بندگی اللّه تعالٰی را میکند لیکن حق کامل بندگی را ادا کرده نمی تواند از این سبب در اختتام عبادت عام گفتن استغفار سنت است مانند که بعد از هر نماز فرض سه بار استغفار گفتن و در اختتام مجلس برای کفاره مجلس استغفار گفتن - (وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ) صفات پیش احسان در حق اللّه تعالٰی ذکر بود و این صفت احسان است در حق مخلوق و حَقٌّ عام است که فرض یا واجب از جانب اللّه تعال باشد یا این انسان بر خود لازم کرده باشد زکوة و صدقات واجبه و احسان به خویشاوندان خود و به وغیره شامل است (لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ) سائل آن است که حاجت خود را به مردم اشکار میکند و از سبب ضرورت سوال میکند و محروم آن است که حاجت خود را به مخلوق اشکار نمی کند و کسی حال او را نیز نیمداند تا برایش صدقه دهد -