الفتح ۱۸

از این آیت الی اخیر سوره باب دوم است در این هشت (۸) حالات صحابه کرام را ذکر میکند آنهای که در حدیبیه حاضر بودند و برای آنها بشارت های دنیوی و اخروی ذکر میکند و در مقابله آن زجرها به منافقان و مشرکان است باز جواب یک شبهه منافقین است در اخیر عظمت شان نبی صل اللّه وعلیه وسلم است و ده صفات صحابه کرام عام را ذکر میکند - در این آیت (۱۸) دو حالت صحابه کرام و سه بشارت را ذکر میکند (لَقَدْ رَضِيَ) در این اول بشارت به بسیار تاکید است و از سبب این لفظ به بیعت حدیبیه بیعت الرضوان گفته میشود (إِذْ يُبَايِعُونَكَ) و سبب آن به اختصار این بود که نبی صل اللّه وعلیه وسلم به مقام حدیبیه به اراده عمره تقریباً به همراه پانزده صد صحابه کرام رسیدند قاصد اول را به اهل مکه که جواس بن امیه خزاعی رضی اللّه عنه فرستاد لیکن به پیش روی او بسیار مشرکان حایل شدند و به رفتن به مکه اجازت ندادند باز عثمان رضی اللّه عنه را فرستاد آنها به عثمان رضی اللّه عنه اجازت دادند که تو عمره بکن لیکن به نبی صل اللّه وعلیه وسلم و صحابه دیگر اجازت نیست عثمان رضی اللّه عنه فرمود که من طواف نمی کنم تا که نبی صل اللّه وعلیه وسلم نکرده باشد با این سخنان عثمان رضی اللّه عنه در مکه بسیار باز داشته شد - و خبر شایع شد که او قتل کرده شده است در این وقت نبی صل اللّه وعلیه وسلم به صحابه کرام دعوت داد که بیائید بامن بیعت کنید که قتال میکنیم و فرار نمی کنیم و در این وقت نبی صل اللّه وعلیه وسلم در زیر سایه درخت مغیلان (کیکر) نشسته بود همه صحابه بیعت کردند و نبی صل اللّه وعلیه وسلم دست راست خود را بر دست چپ خود نهاد که این بیعت برای عثمان رضی اللّه عنه است و این واقعه برای رفعت شان عثمان رضی اللّه عنه دلیل بزرگ است و سعید بن المسیب از پدر خود روایت میکند که من نیز در این بیعت کنندگان شامل بودم پس چون در سال آینده ما به این راه آمدیم آن درخت بکلی از ما فراموش کرده شد و در تاریخ عام نوشته اند که در دور خلافت عمر رضی اللّه عنه بعضی مردمان می آمدند و زیر یک درخت نماز میخواندند به این عقیده که این مقام متبرک است (این درخت را به فکر خود مقرر کرده بودند) عمر رضی اللّه عنه حکم قطع کردن آن درخت را داد و آن راه را مسدود کرد (وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا) مراد از این فتح خیبر است که متصل پس از واقعه حدیبیه شد و این را اللّه تعالٰی پاداش گردانید برای اخلاص بیعت کنندگان -