حٰمٓ السجدة ۳۴

وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ

و برابر نیست نیکی و بدی دفع کن (بدی را) به آن طریقه که بهتر است پس آنوقت آنکس که میان تو و میان او دشمنی است گویا که اوست دوست گرم (مخلص) -

در این آیت دو آداب را ذکر میکند اول وَلَا تَسْتَوِي، یعنی برای داعی ضروری است که فرق حسنه و سیئه را کامل بداند از سببی که بر حسنه امر میکند و از سیئه نهی میکند (الْحَسَنَةُ) به توحید و سنت گفته میشود و سیئه شرک بدعات و به فسق و فجور گفته میشود یا مراد از حسنه اخلاق نیکو است و از سیئه اخلاق بد است - ادب دوم زیادت به جمله ماقبل است (ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) یعنی به بیان حسنه که توحید و سنت است دفع کن شرک و بدعت و گناهان را اشاره است که مقابله مسئله را به مسئله بکن به دشنام دادن و مجادله مکن یا مراد این است که به صبر حلم و عفو کرم وغیره از غضب و دشنام و ظلم وغیره دشمنان مدافعت کن (فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ) این بیان نفع این طریقه دعوت و ثمره و نتیجه آنرا ذکر میکند (وَلِيٌّ) یعنی قریب میگردد (حَمِيمٌ) مخلص میگردد (سوال) انبیاء علیهم السلام همه به خوبی پابند این آداب بودند بطور خاص باز نبی صل اللّه وعلیه وسلم ما با این آداب مکمل متصف بود و حال اینکه بعضی دشمنان او مانند ابوجهل، ابولهب وغیره دوست نشدند؟ (جواب) اینکه مراد از دشمن در این آیت دشمن از سبب جهل است دشمن عنادی مراد نیست در عداوةًّ تنکیر برای نوع خاص است به قرینه سوره عنکبوت (۴۶) که در این استثناء عنادیان را کرده از جدال بالاحسن -

قبلی ➡ 🏠 Home ⬅ بعدی