و گماشتیم پیوست بر ایشان همراهان (شیطانان) پس آراسته میکند برای ایشان آنچه است پیش روی ایشان و آنچه پس پشت ایشان است و تمام شده بر ایشان فیصله (داخل میشوند) با آن گروهی که گذشته اند پیش از ایشان از جنیات و انسانها به تحقیق ایشان اند زیانکاران -

از این باب دوم الی (۴۴) است در این ذکر میکند سبب اعراض و منع از قرآن باز منع کردن از قرآن را ذکر میکند و این شبهه دوم ایشان است - و جواب آن با تخویف اخروی است باز بشارت بر استقامت در وقت شبهات است باز طریقه دعوت را میاورد ، باز دو دلایل عقلی و زجر به الحاد کنندگان است وصدق قرآن و تسلیت به نبی صل اللّه وعلیه وسلم ذکر میکند - در این (۲۵) سبب کفر آنها را ذکر میکند و این سبب برای اعراض و منع کردن از قرآن است و این نیز سبب عذاب است که پیش ذکر شد و در این اشاره به شبهه دوم است حاصل این است که برای آنها اعمال مشرکان و کافران نیکو اشکار میشوند پس برای ایشان با وساوس شیطانی دلایل پیش میکنند بطور مثال میگویند که قدرت اولیاء کرام است چون ما برای ایشان یامدد بگوئیم پس برای ما از قبرها آواز میدهند گاهی دست خودرا بیرون میکنند با ما مصافحه میکنند گاهی در دشت به ما اشکار میشوند که من برای مدد تو آمده ام گاهی در خواب ما می آید و وعده مدد کردن میدهد و اگر ما نذرانه ایشان را ترک کنیم پس بالای ما در خواب چهارپای را سرنگون میکنند و ما را میترسانند پس اشکار شد که پرستش آنها و برای ایشان یامدد کن گفتن جائز است حاصل جواب این است که این همه کارهای شیطانی است او شیطان بر خود نام ولی را میگذارد و این کارها را شیطان از سببی میکند که برای این مردمان کارهای شرک نیکو اشکار شوند (فَزَيَّنُوا لَهُمْ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ) در این یک قول این است که مراد از قول اموال دنیا است و مراد از دوم آخرت و بعث بعدالموت است و دوم برعکس آن است - آراسته کردن دنیا این است که در آن چنان مشغول شود که از دین و آخرت غافل شود و آراستن آخرت این است که از آن منکر میگرداند - و قول سوم را نیشاپوری کرده است که مراد از مابین ایدیهم اعمال مفسدان این زمانه اند و مراد از ماخلفهم اعمال مفسدان کلانها اند که آن شرکیات و کفریات و خرافات اند و برای آنها نیکو و کارهای خوب اشکار میگردند -