مَا كَانَ لِيَ مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلَى إِذْ يَخْتَصِمُونَ
نیست مرا هیچ علمی به مجلس بالاتر آنوقت که باهم گفت و شنید میکردند -
از این آیت الی اخیر باب سوم است در این صدق رسول را بیان میکند به نفی علم غیب از آن - باز ذکر ابتلاء بر ملائیک و ابلیس است به امر سجود به آدم علیه السلام و در اخیر صدق رسول و قرآن را ذکر میکند برای موافقت به اول سوره - در این (۶۹) صدق رسول را ذکر میکند برای رد بر معرضین که در آیت گذشته برای ایشان زجر بود حاصل اینکه شما به کدام سبب اعراض میکنید حال این است که این پیغمبر به علم خود این سخنها را نگفته است بلکه به ذریعه وحی برایش خبر داده شده است - در تفسیر این آیت مشهور دو قول است - قول اولی این است که مراد از (بِالْمَلَإِ الْأَعْلَى) ملائک اند و مراد از اختصام بحث کردن ملائک و اللّه تعالٰی است در باره استخلاف آدم علیه السلام و در سجده که در سوره بقره ذکر شده است - اختصام صرف به سوال و جواب گفته میشود به جدال خاص نیست قول دوم حدیث است به روایت عبدالرحمن بن عائِش که ترمذی و حاکم و تفسیر خازن و قرطبی وغیره نیز اینجا ذکر کرده است و اختصام در کفارات و رفع درجات است لیکن قول اول صحیح است از سببی که بعد از آن ذکر آمدنی است به (إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ) دوم اینکه این حدیث ثابت نیست تفصیل آن در تفسیر خازن است -