پس چون برسید به عمری که کار تواند کرد با پدر خود گفت ائ پسرک من به تحقیق من میبینم در خواب که من ذبح میکنم ترا پس فکر بکن چه رائ داری گفت او ائ پدر من بکن آنچه به تو امر میشود زود است خواهی یافت مرا اگر خواهد اللّه تعالٰی از صابران -

از این آیت واقعه دیگر ابتلاء ابراهیم علیه السلام را ذکر میکند (السَّعْيَ) یعنی به چنین عمری رسید که با پدر خود کاروبار میتوانست و عبادت نیز کرده میتوانست و در این عمر مرگ فرزند سبب بسیار اندوه میباشد (أَرَى فِي الْمَنَامِ) این دلیل است که رویای انبیاء علیه السلام قطعاً وحی است که بر آن عمل کردن فرض است - (بحث ذبیح) اختلاف اهل علم است که ذبیح اسماعیل علیه السلام است یا اسحاق علیه السلام است در این سه قول است (۱) قول اول از توقف است زجاج وغیره از سبب تعارض دلایل در این توقف کرده اند (۲) قول دوم اینکه اسحاق علیه السلام است و این روایت است از عبداللّه بن مسعود رضی اللّه عنه و ابن عباس رضی اللّه عنهما و علی بن ابی طالب رضی اللّه عنه و عباس رضی اللّه عنه و عکرمه رضی اللّه عنه و سعید بن جبیر رضی اللّه عنه و مجاهد و شعبی و از وغیرهم ، و این را بر گرزیده است ابن جریر و قرطبی - مفسر ابن کثیر فرموده است که این همه اقوال در اصل از کعب الاخبار نقل است و از او صحابه کرام و تابعین اخبار اسرائیلات را نقل میکردند و امام بخاری نوشته است که در اکثر روایات او دروغ است (۳) قول سوم این است که ذبیح اسماعیل علیه السلام است و این قول ابن عمر رضی اللّه عنهما و ابی هریره رضی اللّه عنه و علی رضی اللّه عنه و ابوالطفیل و سعید بن مسیب وغیرهم است و اکثر مفسرین و محدثین این قول را صحیح گردانیده است -