أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُنِيرٍ
آیا نمی بینید که هرآئينه اللّه تعالٰی در خدمت شما گماشته است آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است و تمام کرد برشما نعمت های خود را اشکارا و پنهان و از مردمان بعضی هست که مجادله میکنند در توحید اللّه تعالٰی بدون دلیل و هدایت و بغیر کتاب روشنی دهنده -
از این تااخیر باب دوم است در این هشت دلیل عقلی باقیمانده است در (۳۴،۳۱،۲۹،۲۸،۲۷،۲۶،۲۵،۲۰) و زجرها است در (۳۲،۲۱،۲۰) و بشارت در (۲۲) و تخویف اخروی در (۳۳) و رد بر شرک فی الدعاء در (۳۰) - در این (۲۰) دلیل عقلی دوم است یعنی این همه چیزها را اللّه تعالٰی برای نفع شما گماشته است و این فواید آن حکمت های است که لقمان حکیم آنها را میدانست که اینها از جانب اللّه تعالٰی اند (ظَاهِرَةً) مراد آنچه اند که مردم عام آنها را می شناسند مانند جسم ظاهری و مال و اولاد و شکل و صورت وغیره (وَبَاطِنَةً) مراد آنچه است که اهل علم آنهارا میدانند - مانند اسلام ، قرآن محبت اللّه تعالٰی و رسول و دل ، عقل فهم وغیره (وَمِنَ النَّاسِ) زجر بعد از دلیل است و در این منکرین عنادیان مراد اند که حق برای ایشان اشکار شده و باز هم جدال میکنند -