بگو خبر بدهید که اگر اللّه تعالٰی گرداند بر شما شب را همیشه تا روز قیامت کیست متصرف غیر از اللّه تعالٰی که بیارد نزد شما روشنی آفتاب را آیا پس شما نمی شنوید -

این دلیل عقلی سوم است و اعترافی سکوتی است از سببی که از مخاطب پرسان شده است و خاموش بودن او را نقل کرده است و در این آیت یک تفسیر اٰله است که آفتاب را طلوع کرده میتواند یعنی که در آفتاب تصرف میکند به او الٰه گفته میشود - این که در جاهلان قصه مشهور است که شمس تبریز بابا بر ملتان آفتاب را پائین کرده است این دروغ است قصه های دروغین است و عقیده شرک است از سببی که در آفتاب تصرف کردن صرف شان اللّه تعالٰی است (إِنْ جَعَلَ) ابن کثیر نقل کرده است که جزا این شرط محذوف است یعنی لَاَضَرَّ ذالک بهم (ضرور ایشان را تکلیف میدهد) و مَنْ اِلٰهٌ نیز جزا آن شده میتواند -