هرآئينه ما ساخته ایم هر چیزی را که بر زمین است زینت زمین تا امتحان کنیم ایشانرا که کدام یک نیکوتر است در عمل -

در این دو آیت تزهید فی الدنیا است یعنی سبب قبول نکردن ایشان محبت دنیا است لیکن این دنیا و سامان های او زینت چند روز اندک است و ابتلاء است و زود فنا شونده است پس بر این فریب نخورید (زِينَةً) در آیت (۴۶) این سوره نیز ذکر شده است و رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم تفسیر آنرا کرده است حَضِرَةُ حُلوةٌ یعنی چشم بر آن خوش میگردد و صرف در دهن لذت پیدا میکند (لِنَبْلُوَهُمْ) یعنی زینت دنیا برای ابتلاء و امتحان است و امتحان دو نوع میباشد ، نوع اول آنکه فایده آن به ممتحن برسد یعنی برای او حقیقت حال معلوم شود - و نوع دوم آنست که فایده آن به امتحان دهنده برسد یعنی امتحان دهنده از حال خود اگاه نمی باشد بلکه فکر میکند که او دانسته است و در کامیابی هستم به امتحان حقیقت حال خودش معلوم میگردد و امتحان اللّه تعالٰی بر مخلوق از نوع دوم است این از این جهت که بلایبلوا به معنی حقیقت اشکار شدن است مانند در آیت (۳۰) سوره یونس پس معنی اصل (لِنَبْلُوَ) اینست که نشان دهیم ایشانرا حقیقت حال ایشانرا (أَحْسَنُ عَمَلًا) مانند این در آیت (۷) سوره هود و آیت (۲) سوره ملک نیز است و تشریح آن در تفسیر سوره هود گذشته است - و در آیت (۸) در صعیداًجرزاً اشاره به فنا شدن سامان های این دنیا است - و این لفظ به طربقه تشبیه است یعنی تمام سامان های دنیا که فنا شود زمین این طور خواهد شد مانند میدان بی کاره که همه بته ها از آن قطع شده باشد -