وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُوا وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ ادْفَعُوا قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَاتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْإِيمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِمْ مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ
وبرای این که اشکار سازد کسانی را که منافق بودند و گفته شد به ایشان که بیائید بجنگید در راه اللّه تعالی یا دفع کنید دشمن را ، گفتند: اگر میدانستیم جنگ را البته پیروی میکردیم شمارا ایشان در این روز به کفر زیاد نزدیک تر اند به نسبت ایمان ایشان میگویند به دهن های خویش آنچه نیست در دلهای ایشان ، واللّه تعالی داناتر است به آنچه پنهان میدارند -
در این اسباب دیگر هزیمت را ذکر کرده است (أَوِ ادْفَعُوا) این علت دیگر قتال است که زیاد کردن لشکر و دفاع کردن نیز جهاد است (لَوْ نَعْلَمُ) مراد این است که اگر ما می دانستیم که این جهاد فی سبیل اللّه است پس ما با شما شرکت می کردیم یا این مطلب است که اگر ما می فهمیدیم به طریقه جهاد پس ما با شما همراهی می کردیم و در این آیت چهار قبایح منافقین ذکر است (هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ) گاهی منافق به اظهار قول یا عمل کفر به کفر خوب نزدیک می گردد -