وقتیکه روان بودید به طرف مدینه و نگاه نمی کردید به پشت سر تان بر هیچکسی و رسول میخواند شما را از پشت سر تان پس عوض داد اللّه تعالی شما را به اندوه بر اندوه تا که غمگین نشوید بر آنچه فوت شده از شما و نه بر آنچه رسیده به شما و اللّّه تعالی خبردار است به آنچه میکنید -

این تفصیل صرفکم است (تُصْعِدُونَ) از اصعاد است و اصعاد بر زمین هموار رفتن را میگویند و صعود به بلندی بالا شدن را میگویند (فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ) با به معنی مع است یک غم با غم دیگر یعنی غم های زیاد یا با سببیه است غم از سبب خفه کردن شما نبی صل اللّه و علیه وسلم را (از سبب مخالفت کردن از امر او) (لِكَيْلَا تَحْزَنُوا) در این اقوال زیاد است اول این متعلق است به لقد عفا عنکم دوم این متعلق است به اثابکم و با هردو قول لا زاید است سوم اینکه متعلق است به اثابکم ولی مراد از بغم به سبب خفه کردن شما نبی صل اللّّه وعلیه وسلم را و مراد از غَمًّا شنوانیدن است مرگ نبی صل اللّه وعلیه وسلم را لکیلا تحزنو یعنی با شنیدن وفات نبی صل اللّّه وعلیه وسلم غم های مصیبت های دیگر زایل گردید -