و مگوئید کسی را که کشته شده در راه اللّه تعالی که مردگانند بلکه زنده اند ارواح شان و لیکن شما نمیدانید (به زندگی آن ها) -

این آیت نازل شده است در رد آنهای که می گفتند در باره شهدای بدر که این مردم بی فایده زندگی و لذت های خویش را برباد کرده اند - در این آیت شان آنهای را بیان میکند که در این باره همان قدر محکم و صابر باشد که برای دین کشته شود و برای آن شهید گفته می شود این چنین در آیت (۱۲۹) ال عمران است - درحدیث شریف امده است (خلاصه آن این است) که رسول اللّه صل اللّه وعلیه وسلم در تفسیر این آیت فرموده است - که ارواح آنها در شکم پرنده های سبز است و در جنت سیر می کنند و در حدیث دیگر آمده است احیاء فی الجنة در جنت زنده اند - مطلب این است که از این آیت برای شهداء زندگی برزخی ثابت است واین از زندگی دنیوی غیر و بالاتر است و این زندگی برای پیغمران بسیار بالاتر است - و این زندگی برای کافران هم است لیکن این برای عذاب است این به زندگی حساب نمی شود و زندگی برزخی مومنان و شهیدان و پیغمبران برای لذت و مزه جنت است ولی این زندگی حقیقی نیست بلکه حکمی و مجازی است دلیل بر این (لَا تَشْعُرُونَ) است و با زندگی حکمی دیدن و شنیدن لازم نیست - مراد از (أَمْوَاتٌ) مانند مرده های عام یا مانند این که روح آن نیز مرده باشد یا از لذتها محروم باشد ولی میت (مرده) گفتن برای آن جایز است - (بَلْ أَحْيَاءٌ) مراد از این یک نوع زندگی است که حیات برزخی به آن گفته می شود که از زندگی دنیوی به کلی جدا و این زندگی به حواس و عقل حاصل نمی شود بلکه به وحی ثابت است -
فایده: در این آیت سخن پنجم ذکر است که کسی برای دین اللّه تعالی شهید شود آن را حقیر فکر نه کنید -