وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلَّا أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ
و بعضی از ایشان ناخوانند نمیدانند کتاب را مگر آرزوهای بی دلیل و نیستند مگر که گمان میکنند -
در این آیت ذکر فریق سوم است امیان که تابع خواهشات ملایان اند - یک مطلب آیت این است که این امیان به کتاب هیچ نمی فهمند و در عمل پیروی خواهشات ملایان را می نمایند (که آنها مسایل بی دلیل ساخته اند) و در عقیده تابع گمان و حدس هستند به این معنی (أَمَانِيَّ) یعنی خواهشات ساخته شده ملاها و إِلَّا استثناء منقطع است - و مطلب دوم این است که این نوع ملایان اند که به لفظ کتاب می فهمند و به معنی نمی فهمند و پیروی گمان را در مقابل دلایل یقینی میکنند به این معنی (أَمَانِيَّ) خواندن الفاظ معنی میدهد و إِلَّا استثناء متصل است -