خاص برای تو بندگی (محتاجی) میکنیم و خاص از تو کمک می خواهیم (از هر چیز و در هر حال) -

(إِيَّاكَ نَعْبُدُ) این نتیجه دلایل قبلی است که هرگاه توحید ذات و صفات ذکر شد حالا در نتیجه آن توحید عبادت را ذکر میکند - عبادت عبارت از عبادت کامل با عاجزی بی انتها، و در این عبادات قلب، عبادات بدنی ، عبادات مالی و در آن فرض، سنت، مستحب، مکروه و حرام همه داخل است و اطاعت در حلال و حرام نیز عبادت است - (إِيَّاكَ) هرگاه مقصد عبادت خاص کردن عبادت برای اللّه تعالٰی است و این توحید است برای این ایاک را در اول آورد - (وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ) در عبادات کمک و دعا خواستن اصل عبادت است از این سبب این را بعد از عبادت بطور خصوصی ذکر کرد - و در این اشاره است که بنده در عبادت کردن نیز به کمک اللّه تعالٰی محتاج است به این سبب هیچ احسان عبادت کردن او بر اللّه تعالٰی نیست - و در اینجا نیز ایاک دلالت میکند که دعا، یا مدد گفتن، حاجت روایی و کمک برای دور کردن مشکلات برای اللّه تعالٰی خاص است این رد است به آنهای که بدون اللّه تعالٰی به نبی، ولی، بزرگ، پیر، فقیر در وقت مشکلات یا برای بر آوردن حاجت خود یامدد صدا میکند و به آنها به طور بندگی عاجزی میکند این شرک است مانند شرک زمآنه جاهلیت عرب ها -