(۲) قول دوم: رائ اوزاعی مالک و ابوحنیفه رائی که است - نزد من درجه آنها در نبودن حجت یکسان است , دلیل و حجت صرف احادیث و آثار که است - ۱

(۳) قول سوم: هرکه حدیث نبی صل اللّه وعلیه وسلم را رد کند او در دهانه هلاکت است - ۲

این است اقوال ائمه اربعه در باره تاکید به عمل کردن به حدیث و ممانعت از تقلید کورکورانه ، این اقوال چنین واضح و روشن است که در آن از هیچ جدال و تاویل را گنجائشی نیست , براین بنا هرکه مخالفت بعضی اقوال ائمه را کرده و بر همه احادیث صحیح عمل کند پس او از مذهب آنها جدا نه و از طریقه آنها خارج نیست ، بلکه در حقیقت او پیروکار همه ائمه و چنین یک ریسمان محکم را چنگ زده است که هیچگاه کنده نمی شود ، هان نافرمان ائمه و مخالف اقوال آنها کسی است که او حدیث صحیح را صرف از این سبب ترک کرد که مخالف اقوال آنها است ، در حالی که اللّه تعالٰی می فرماید:

(فَلَا وَ رَبِّكَ لَا یُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى یُحَكِّمُوْكَ فِیْمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لَا یَجِدُوْا فِیْۤ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَیْتَ وَ یُسَلِّمُوْا تَسْلِیْمًا) ۳ -

ای محمد به پروردگارت قسم تا وقتی که مردم در امور اختلافی ترا فیصله کننده قبول نکنند مؤمن شده نمی توانند ، باز وقتی که تو هر فیصله کنی از این در دلهای خود هیچ تنگی محسوس نکنند ، و بطور مکمل این را تسلیم کنند - و فرمود:

(فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَن تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ) ۴ -

آنانی که مخالفت حکم رسول را میکنند آنها باید بترسند که در کدام فتنه مبتلا نشوند ، یا بر آنها کدام عذاب دردناک نیاید -


۱ - جامع بیان العلم لابن عبدالبر (۱۴۹/۲) ۲ - از ابن الجوزی "مناقب الامام احمد ص ۱۸۲" ۳ - سوره النساء [آیت: ۶۵] ۴ - سوره النور [آیت:۶۳]